Nowa publikacja pracownika IF WFCh: W. Płotka, "Fenomenologia jako filozofia mniejsza. Rozważania wokół sporów o metodę Husserla"

Informujemy, że ukazała się nowa publikacja pracownika Instytutu Filozofii UKSW: Witold Płotka, Fenomenologia jako filozofia mniejsza. Rozważania wokół sporów o metodę Husserla, Liberi Libri, Warszawa 2019, ss. 215.

Książka jest dostępna pod następującym adresem: https://liberilibri.pl/ksiazki/item/41-fenomenologia-jako-filozofia-mniejsza-rozwazania-wokol-sporow-o-meode-husserla

Z „Wprowadzenia” autora:

Fenomenologia jest przede wszystkim metodą, narzędziem, które służy do badania tego, co i jak się przejawia, czyli fenomenów. Wydawać by się mogło, że jak każda rzetelna metoda, zawiera ona w sobie zbiór jasnych zasad i przepisów, jak należy ją stosować, aby za każdym jej użyciem — niezależnie od czasu, miejsca i osobistych preferencji — osiągnąć ten sam rezultat. Tak jednak nie jest. Edmund Husserl, twórca fenomenologii, przedstawił wprawdzie paradygmatyczne sposoby użycia opracowanej przez siebie metody, czy to w odniesieniu do analiz świadomości intencjonalnej, opisu świata, czy też wspólnoty podmiotów, poświęcił nawet dziesiątki, jeżeli nie setki stron swoich prac — zarówno opublikowanych za jego życia, jak i nieopublikowanych wcześniej fragmentów manuskryptów badawczych i notatek do wykładów — próbom ścisłego ujęcia kolejnych kroków swojej metody, ale ta imponująca praca intelektualna wydaje się zawodzić. […] Rzecz w tym, że niemiecki filozof wielokrotnie przedefiniowywał i na nowo starał się określić, czym jest sama fenomenologia. W rezultacie tych zmian sformułowania z różnych okresów jego twórczości filozoficznej wydają się nie tylko odmienne, ale także niesprowadzalne do siebie, a czasami nawet sprzeczne. Czytelnik może odnieść wrażenie — to, czy jest to wrażenie uzasadnione, samo w sobie jest problemem — że ma do czynienia z serią zerwań, gwałtownych przemian i przewartościowań dotychczasowych określeń. Ponadto język, którym posługuje się Husserl, często zawiera metafory i wbrew intencji samego filozofa pozostaje — przynajmniej na pierwszy rzut oka — mętny i nieścisły. Dlatego wyrażenia, które znajdują się w pracach Husserla zbyt często były i wciąż są przedmiotem wielu dezinterpretacji, niedomówień oraz nieporozumień. Nie powinno zatem dziwić, że ostatecznie sformułowana przez autora Badań logicznych metoda stała się przyczynkiem do licznych sporów wokół jej rozumienia. W każdym razie rozumienie fenomenologii jako metody jest nie tyle, jak się wydaje, przedmiotem wykładu, co raczej interpretacji.

Książka ta jest próbą rozważenia fenomenologii jako metody w kontekście wybranych sporów o jej rozumienie. Pytania, które proponuję rozważyć, to: jak należy rozumieć metodę fenomenologiczną? Jakie etapy można w niej wyróżnić? Co motywuje filozofa do użycia tej właśnie, a nie innej metody? Jakie są granice (jeżeli w ogóle są) jej stosowalności? Co jest jej przedmiotem? Do czego dąży stosujący ją filozof? Czy można mówić o jednej, czy raczej wielu metodach fenomenologii? Jeżeli o wielu, czy te różne postacie są ze sobą zgodne? Jeżeli nie są zgodne, co sprawia, że identyfikuje się je jako elementy fenomenologii? Mówiąc wprost, co jest istotą metody fenomenologicznej?