Nakładem Wydawnictwa Naukowego PWN oraz Wydawnictwa Naukowego UKSW ukazała się książka Carla Stumpfa pt. „Wybór pism”. Autorem przekładu z języka niemieckiego jest Filip Borek, z kolei tom ten naukowo opracował, wstępem poprzedził, przekład przejrzał i poprawił Witold Płotka. Książka ukazała się w prestiżowej serii wydawniczej pt. „Biblioteka Klasyków Filozofii”. Opublikowany „Wybór pism” Stumpfa obejmuje najważniejsze rozprawy tego filozofa, które rezonowały w filozofii początku XX w., a które do dzisiaj są przedmiotem analiz i opracowań naukowych. Książka zawiera prace z zakresu psychologii filozoficznej, pokrewnej dzisiejszej filozofii umysłu oraz z metafizyki, teorii poznania, metodologii i metafilozofii, w tym autobiograficzny esej autorstwa Stumpfa oraz jego wspomnienia o Franzu Brentanie. Stumpf był niemieckim filozofem, który żył w latach 1848-1936. Był ważnym i wpływowym myślicielem końca XIX i początku XX w. Pracował na uniwersytetach w Getyndze, Würzburgu, Pradze, Halle, Monachium i w Berlinie, gdzie był członkiem Akademii Nauk i przez wiele lat wykładał na Uniwersytecie Fryderyka Wilhelma, a nawet przez krótki czas pełnił tam obowiązki rektora. Aktywnie współtworzył i inspirował badania w zakresie głównych kierunków badawczych swoich czasów, w tym fenomenologii, psychologii zwierząt czy psychologii postaci. Był uczniem Hermanna Lotzego, logika i interpretatora Platońskiej teorii idei, oraz Brentana, twórcy psychologii opisowej. Z kolei do uczniów Stumpfa należeli m.in. Edmund Husserl, Max Wertheimer, Kurt Lewin oraz Robert Musil, autor „Człowieka bez właściwości”. Stumpf prowadził korespondencję i przyjaźnił się m.in. z Williamem Jamsem, propagatorem pragmatyzmu, oraz Kazimierzem Twardowskim, twórcą Szkoły Lwowsko-Warszawskiej. U Stumpfa studiowali i współpracowali z nim polscy filozofowie z kręgu Szkoły: Salomon Igel, Stefan Baley oraz Leopold Blaustein. Opublikowany „Wybór pism” daje możliwość zapoznania się z podstawami filozofii Stumpfa i wypełnia lukę w badaniach nad dziedzictwem filozofii europejskiej XIX i XX w. w nowszej myśli, również w kontekście rozwoju filozofii w Polsce. Ponad 500-stronicowa książka jest poprzedzona obszernym wprowadzeniem autorstwa Witolda Płotki, w którym śledzi się główne fazy rozwoju myśli niemieckiego badacza oraz rekonstruuje wybrane dyskusje, w które angażował się Stumpf, w tym spór z Husserlem nad podstawami fenomenologii. Książka jest jednym z rezultatów badań, realizowanych przez zespół kierowany przez Witolda Płotkę w ramach projektu badawczego NCN, na temat dziedzictwa Blausteina w filozofii europejskiej. Książka jest dostępna zarówno w formie drukowanej (https://ksiegarnia.pwn.pl/Wybor-pism-101317545.html), jak i elektronicznej (https://ksiegarnia.pwn.pl/Wybor-pism-300311897.html).
28 kwietnia 2026
